Anasayfa » Bilgi ve Yönetim Sistemleri » Laboratuvar Ekipmanları ve Güvenliği » Enstrümental Analizlerden Kromatografi

Enstrümental Analizlerden Kromatografi

Kromatografi, bir karışımda bulunan maddelerin sabit ve hareketli faz olmak üzere birbiriyle karışmayan iki fazlı bir sistemde ayrılması, tanınması ve saflaştırılması yöntemlerinin genel adıdır. Ayrılması istenen karışımın içindeki maddelerin, hareketli faz yardımı ile sabit faz üzerinde maddenin özelliğine göre farklı hızlarda hareket etmeleri esasına dayanır. Kromatografik yöntemler, enstrümental analiz yöntemleri içerisinde yer almaktadır. Kromatografi aletleri, klasik analiz yöntemleri ile yapabileceğimiz işlemleri daha hızlı ve daha doğru bir şekilde bize verilmesini sağlarlar.

   Analiz sonucu cihaz çıktısı

Analiz sonucu cihaz çıktısı

İlk kez Rus Botanikçi Mikhail TSVET (1903) tarafından geliştirilen bir yöntemdir. Tsvet yeşil yapraklardan elde ettiği çözeltiyi, toz haline getirilmiş kalsiyum karbonat ile doldurulmuş cam bir kolondan geçirerek çözeltide bulunan klorofil ve ksantofil gibi renkli maddeleri (pigmentleri) kolonda ayrı tabakalar halinde ayırmayı başarmıştır.

Kromatografi; laboratuvarlarda pek çok organik ve anorganik maddenin tayininde (karbonhidrat, lipit, yağ asitleri, aminoasitler, vitaminler, proteinler ve türevleri vb.), doping kontrollerinde, kanda, alkol ve zehirli gazların tespitinde, sentezlenen veya ayrıştırılan maddelerin saflıklarının kontrolünde başarıyla kullanılan bir tekniktir.

Sabit Faz: Bu faz daima bir “katı” veya “bir katı destek üzerine emdirilmiş bir sıvı” tabakasından oluşur.

Hareketli Faz: Bu faz da “bir sıvı” veya “bir gaz”dan oluşmaktadır.

Başlıca katı dolgu maddelerine bakılacak olursa;

  • SİLİCA JEL: Genellikle nötr ve asidik yapıdaki bileşikler için uygundur.
  • ALUMİNA: Genellikle nötr ve bazik yapıdaki bileşikler için uygundur.
  • SELÜLOZ: Genellikle biyokimyasal maddeler için uygundur

Hareketli faz görevini üstlenecek sıvılar ise;

  • Sikloheksan
  • Kloroform
  • Metanol
  • Petrol Eteri
  • Metilen Klorür
  • Etanol
  • Benzen
  • Etil Tetraklorür
  • n-Bütanol

Kromatografide yürütücü hareketli faz olarak kullanılacak olan çözeltilerin ortak özellikleri :

  • Absorbansı çözmemeli,
  • Absorbans ve ayrılacak maddelerle reaksiyon içermemeli,
  • Ayrılacak maddelerin desorbsiyonu için iyi bir seçiciliği olmalı,
  • Ayrılacak maddeleri yeteri kadar çözebilmeli,
  • Ayrılmadan sonra kolay uzaklaştırılabilmek için düşük kaynama noktasına sahip olmalı,
  • Toksik olmamalı ve ucuz olmalıdır.

Kromatografinin Sınıflandırılması

  1. Uygulama Biçimine Göre
  2. Ayrılma Mekanizmasına Göre
  3. Faz Tiplerine Göre

1.UYGULAMA BİÇİMİNE GÖRE KROMATOGRAFİLER

1.1.Düzlem Kromatografisi

  • Kâğıt Kromatografisi
  • İnce Tabaka Kromatografisi

1.2. Kolon Kromatografisi

  • Gaz Kromatografisi(GC)
  • Yüksek Basınçlı Sıvı Kromatografisi (HPLC)
  • Süper Kritik Akışkan Kromatografisi

2.AYRILMA MEKANİZMALARINA GÖRE KROMATOGRAFİLER

  • Adsorbsiyon Kromatografisi
  • Dağılma Kromatografisi
  • İyon Değiştirme Kromatografisi
  • Jel Filtrasyon (moleküler eleme) Kromatografisi
  • İyon Çifti Kromatografisi
  • Afinite Kromatografisi

3.FAZ TİPLERİNE GÖRE KROMATOGRAFİLER

3.1.Sıvı Kromatografisi

  • Sıvı – Katı Kromatografisi
  • Sıvı – Sıvı Kromatografisi

3.2. Gaz Kromatografisi

  • Gaz – Katı Kromatografisi
  • Gaz – Sıvı Kromatografisi

Kaynaklar

  • Biomedical labs, Erişim Tarihi: 31 Mart 2016, http://www.med.monash.edu.my/research/infrastructure/biomedical-labs

  • Gaz Kromatografisi(GC) , Erişim Tarihi: 27 Mart 2016, www.arsivbelge.com

  • Turgut GÜNDÜZ, Instrumental Analiz , “Kromatografi Metotları”

Send this to friend