Bakteri Modası

Biraz çay, biraz şeker ve bakteri ile kendi giysinizi yapmaya ne dersiniz?

Bu fikir size bilim kurgu filmlerinden fırlamış gibi gözükse de Londra’da bir araştırmacı yapmayı başardı.

Giysi üretmek için günümüzde sentetik ve doğal birçok lif kullanılıyor. Sentetik lifler petrol bazlı kimyasallardan üretilirken, doğal lifler (Ör: pamuk) ise bilindiği gibi uzun ve pahalı süreçler sonucu üretiliyor. Fosil yakıtların ve su kaynaklarının azalıyor olması araştırmacıları yenilenebilir, sürdürülebilir ve çevre dostu kaynaklara yönlendirmiştir. Bu araştırmacılardan biri olan Suzan ne Lee sentetik ve doğal liflere alternatif bir malzeme ararken BioCouture’u bulmuştur. (BioCouture kısaca geleceğin modasını oluşturacak bakterilerin kullanıldığı yani doğanın kullanıldığı bir araştırma projesi olarak tanımlanabilir.)

Suzanne Lee laboratuarda üretilebilen bakteriyel selülozun giysi üretmek için kullanılıp kullanılamayacağını araştırmış ve bu şekilde elde edilen selülozdan çeşitli giysiler üretmiştir.

Bakteriyel selüloz, organik bir bileşiktir. Aslında selüloz birçok bitkisel maddenin ve bitkisel esaslı birçok tekstil lifinin temel yapı taşıdır. Örneğin; herkes tarafından bilinen sirke bakterisi gibi bakteriler tarafından üretildiğinde bakteriyel selüloz adını alır. Bakteriyel selülozları bitkisel selülozlardan ayıran en önemli özellikler hayli saf ve mukavemetli olması, su tutabilme yeteneğinin yüksek olmasıdır. Ayrıca saflaştırma işlemi sırasında enerjiye veya kimyasal işlemlere gereksinim duyulmaz.

Suzanne Lee araştırmalarında yeşil çay, şeker, bakteri ve maya kullanarak bir tür ‘‘bitkisel deri’’ olarak da adlandırdığı malzemeyi üretiyor. Maya olarak ‘‘kombu çayı’’ kullanıyor. Kombu mantar çayı olarak adlandırılsa da bu çay mantar değil bir bakteri ve maya kolonisidir. Kombu çayının içindeki bakteriler çaydaki şekerle beslenerek çok ince selüloz lifleri üretir, bu lifler üst üste birikerek dokusuz bir yüzey halinde tabakalar oluşturur.

Suzanne Lee bakteriyel selülozu katmanlar halinde, ısı kontrollü tekneler içinde üretmiştir. Tatlandırılmış çay ve bakteri dolu teknelere Kombu çayı mayasının eklenmesi ile bakteriyel selüloz oluşum macerasını başlatmıştır.

Yaklaşık iki hafta küvette kalan karışımın üzerinde ince bir bakteriyel selüloz tabakası oluşur. Önce bu tabakalar iyice yıkanır ve ardından düz bir alana katman halinde serilerek ya da yapmak istediğimiz giysilerin kalıplarına yerleştirilerek kurutulur. Kalıp üzerinde kuruyan bakteriyel selüloz kenarları birleşerek kaynaştığı için dikişe gerek kalmadan kullanıma hazır giysi haline gelir. Tamamen kuruyan giysiyi, bitkisel boyalarla renklendirmekte mümkündür.

Bakteriyel selüloz, yaşken hayli esnek ve dayanıklıdır. Kalınlığı 2mm’den daha fazla olan bakteriyel selülozu koparmak çok zordur. Bu malzeme kuruduğunda da dayanımını büyük oranda korur ve yaşlı insan derisine benzeyen bir yapı sergiler. Ne yazık ki, malzeme mevcut haliyle su geçirmez değildir, yani sürekli nemle temas halinde olursa sonunda yine ilk yaş haline geri dönmektedir.

Tekstil alanında adını duyuran bakteriyel selüloz medikal alanda da gelişim göstermektedir. Almanya’da yapılmış bir çalışmada bakteriyel olarak sentezlenen nanobakteriyel selüloz, çeşitli aktif bileşenler ile birleştirilerek yara tedavisinde kullanılmak üzere denenmiştir.

Gelecekte bakteriyel selülozu yapay deri, yapay damar uygulamalarında, yara iyileştirme ürünlerinde ayrıca doku mühendisliğinde iskele olarak da kullanmak mümkün olabilir.

Bilimsel yaklaşım, araştırma, yaratıcılık ve analiz yeteneğimizi geliştirmek dileğiyle…

Kaynaklar:

1.https://www.dezeen.com/2014/02/12/movie-biocouture-microbes-clothing-wearable-futures/

2.http://tdsblog.com/growing-fabric-possible-see-suzanne-lee-discovered-ted-talk/

3.https://germinature.com/2015/12/24/from-biomimicry-to-biosynergy/

4.http://www.bbc.com/news/technology-18301669

5.http://www.1organik.com/kombu-cayi-nedir-nasil-yapilir.html

6.http://www.bilimteknik.tubitak.gov.tr/

 

Send this to friend