Anasayfa » Hayatın İçinden » Bunları Biliyor Musunuz? » Çalkalanan Gazlı İçecekler Neden Fışkırır?

Çalkalanan Gazlı İçecekler Neden Fışkırır?

Kolayı ya da gazozu açtığımız zaman yüzümüze bazen ufak damlacıklar gelir hele ki şişeyi yanlışlıkla düşürmüşsek ya da çalkalamışsak… Çalkalanmış şişeyi biraz korkarak hatta yavaş yavaş açmaya çalışırız çünkü fışkıracağını hepimiz biliriz. Peki, bunun nedenini hiç düşündünüz mü?

Gazlı içecekler, basınç yardımıyla çözünmüş karbondioksit gazı içerirler. Bu içecekler açıldığı zaman üzerlerindeki basınç azaldığından tekrar gaz hale dönüşüp sıvı içerisinde küçük baloncuklar oluşturarak kaçma eğilimine girerler. Bu durumda, şişe açılmadığı zaman basınç sabit kalacağından baloncuk görmemiz mümkün değildir. Fakat gazlı bir içeceği çalkaladığınız zaman içerisinde baloncuklar oluşur bu da çözünmüş karbondioksitin oluşan türbülanstan dolayı kaçmasına olanak sağlar.

Herhangi bir etkiye maruz kalmamış bir gazlı içecekten karbondioksitin kaçması çok kolay değildir. Bir baloncuğun sıvı moleküllerin oluşturdukları yüzey gerilimini yenebilmesi için enerjiye ihtiyacı vardır. Küçük bir baloncuk oluşmaya başladığında her bir gaz molekülünün ihtiyacı olan enerji oldukça fazladır. Bu yüzden de en zor aşama baloncuğun oluşmaya başlamasıdır ama zaten ortamda bir baloncuk mevcutsa bu baloncuğu genişletmek için diğer gaz moleküllerinin çok fazla enerjiye ihtiyacı yoktur. Bunun nedeni de sabit basınç altında baloncuğun yüzey alanını oluşturan molekül sayısının, hacmini oluşturan molekül sayısına oranının 2/3 olmasıdır. Yani eğer ki bir baloncuk sıvının yüzey gerilimini yenip oluşmaya başlamışsa bu oranı sağlayabilmek için içerisine gaz almaya başlar bu denge sağlanana kadar da devam eder. Bu yüzden bir gaz molekülü fazla enerji harcamak zorunda kalmaz.

Calkalanan-gazli-icecekler-neden-fiskirir-02

Bir gazlı içeceği çalkaladığınız zaman içerisinde küçük küçük bir sürü baloncuk oluşmasına sebep olursunuz ve çözünmüş gazlar yeni baloncuklar oluşturmak yerine zaten ortamda bulunan baloncuklara katılırlar. Böylelikle en zor kısmı atlanmış olur ve çalkalanmış gazlı içecekten gaz çıkışı daha hızlı gerçekleşir, bu da şişeyi açtığınız zaman fışkırmasına sebep olur.

Kaynaklar

Why does a shaken soda fizz more than an unshaken one?, Erişim Tarihi: 20 Şubat 2016, http://www.scientificamerican.com/article/why-does-a-shaken-soda-fi/

Why Does Soda Fizz?, Erişim Tarihi: 20 Şubat 2016, http://www.livescience.com/32492-why-does-soda-fizz.html

 

Send this to friend