Anasayfa » Hayatın İçinden » Bunları Biliyor Musunuz? » Hadi Yakalım Bir Kibrit En Fosforlusundan!

Hadi Yakalım Bir Kibrit En Fosforlusundan!

Bir kavram olarak kibrit, esasen kükürt anlamına gelmektedir. Ucunda bulunan kükürt ve potasyum klorat da kibritin yanmasını sağlayan asıl maddelerdir. İngiliz bilim adamlarınca 1800’lü yıllarda icadı gerçekleşen kibritin kullanımı, günümüzdeki gibi kolay değildi. Üstelik zararlı ve şimdiki gibi basit bir şekle de sahip değildi. İlk kibrit kullanımı başta, kibritin sülfürik asite batırılmasıyla gerçekleşiyordu. Bu işlemin ardından, kibritin uç kısmında bulunan potasyum klorat ve sülfürün, zımpara kağıdına sürtülmesi ve bu işlemle yanma olayının gerçekleşmesi takip etti.

Bu zorlu ve tehlikeli işleme Fransız öğrenci Charles Sauria, daha yeni ve kullanışlı, ilk gerçek anlamda kibritle son verdi. Sauria’nın aklına 1839 yılında ucunda sadece potasyum klorat ve sülfür bulunan kibrite, beyaz fosfor ekleme fikri geldi. Bu fikir kibritin kolay bir şekilde yanmasını sağlıyordu. Ancak beyaz fosfor zehirliydi. İlerleyen yıllarda ise İsveç kibriti olarak bilinen kırmızı fosfor katılmış kibrit üretildi. Bu yeni yöntem daha sağlıklıydı.  Çünkü beyaz fosforla üretilen kibrit dışarıya saldığı zehirli gazla beraber tehlike saçıyordu.  Bu sayede gerçek anlamda ve sağlığa daha az zararlı kibrit üretimi gerçekleştirildi.

 

                                  kibritin_ortaya_cıkısı_ve_uretim_faliyetleri-001 (3)

 

Günümüzde kullanılan kibritlerin yanması için üretilen özel kağıtlarda da yine kırmızı fosfor ve cam tozları yer alır. Kibritin uç kısmında ise aynı şekilde potasyum klorat, antimon sülfür ve kükürt bulunur. Kibrit çöpünün kağıda sürtünmesiyle oluşan sıcaklık ve enerjiyle yanma meydana gelir.

Türkiye’de ise ilk 1929 yılında ithal edilen kibritin, 1932 yılına gelindiğinde İstanbul’da açılan bir fabrikayla üretimi yapılmaya başlandı. Kurulan ilk fabrikalar, devlet tekelindeydi ve 1950’li yıllarda başlatılan özelleştirme politikası ile bu durum özel kurumlara devredilip son buldu. Şimdi ise oldukça gelişen teknoloji ile birlikte promosyon ürünler altında satılan kibritin, her türlü şekline ulaşmak kolay. Öyle ki koleksiyonerler için özel olarak üretilen sanat formunda kibritler de mevcut. Aşağıdaki paylaştığım videoyla da sizler de kibritin yanma olayının nasıl gerçekleştirdiğini detaylı şekilde görebilirsiniz…

 

Send this to friend