Anasayfa » Hayatın İçinden » Bunları Biliyor Musunuz? » Kınanın Ardındaki Kimya
Kınanın Ardındaki Kimya

Kınanın Ardındaki Kimya

Hepimizin yakından tanıdığı kına hem Türk kültüründe hem de diğer kültürlerde önemli bir yere sahiptir. Genellikle evlilik öncesi kutlamalarda, asker uğurlamalarında karşımıza çıkan kınanın yaklaşık 5000 yıllık bir geçmişi bulunmaktadır. Çoğumuzun bildiği üzere deri, tırnak ve saçta kırmızımsı kahverengi bir renk bırakan bu doğal boyanın kimyasına biraz değinmeye ne dersiniz?

Kına (lawsonia inermis), kına ağacının yapraklarının kurutulup öğütülmesiyle elde edilir. Bu yapraklarda lawsone adı verilen bir pigment bulunmaktadır. Kırmızı-turuncu renklere sahip olan bu pigmentin bir diğer adı da hennotannik asit(2-hidroksi-l, 4-naftokinon). Bu pigment suda çözünmediğinden, sürülebilir haldeki kınayı elde ederken yağ kullanılır. Yağda çözünen pigmentler reaksiyona hazır durma geçer.

Ardından Lawsone saçta ve parmaklarda sıklıkla bulunan bir protein olan keratin ile tepkimeye girer. Daha sonra bu tepkimenin gerçekleştiği yerde kalıcı bir iz kalır ve bu iz de aslıda bizim elde etmek istediğimiz o güzel görüntülü sonuçtur. Bu izin kalıcı olduğunu söylediğimde bazı itirazlar gelebilir, mesela kınanın en fazla 2 ya da 3 hafta kaldığını söyleyebilirsiniz. Bunun nedeni, bu reaksiyonun aslında vücudunuzun en dış katmanında bulunan ölü ya da ölmek üzere olan hücrelerde gerçekleşmesi ve yıkamalar sonucunda dökülerek kaybolmasıyla çıkmış olur.                 Ayrıca çoğumuzun tecrübe ettiği gibi kınanın tende kaldığı süre artıkça boyanın da rengi giderek koyulaşmaktadır. Bunun sebebi ise reaksiyonun gerçekleşmesi için daha fazla zaman tanınması ve daha fazla reaksiyonun elde edilmesidir.

Kaynaklar

  • What is Mehndi or Henna?Erişim Tarihi: 5 Şubat 2017, http://humantouchofchemistry.com/what-is-mehndi-or-henna.htm
  • Dye derived from green henna leaves is used to decorate the body with intricate designs. Erişim Tarihi: 5 Şubat 2017, http://pubs.acs.org/cen/whatstuff/84/8406henna.html?guest=true

Send this to friend