Anasayfa » Hayatın İçinden » Bunları Biliyor Musunuz? » Kitaplar Da Yaşlanır!

Kitaplar Da Yaşlanır!

Nedir bir kitabın yeni olduğunu anlamamızı sağlayan? Bence kesinlikle kokusu. Okulun ilk haftası, hep bir kitap kokusu olur havada. Peki ya tozlanmış raflardaki sayfaların kokusu? Yenisi ayrı, eskisi ayrı güzel kokar kitabın. Hiç düşündünüz mü bu değişimin nedenini? Çünkü kitaplar da yaşlanır. Tabi bizlerden biraz farklı şekilde.


Yeni Kitap Kokusu

Bir kitabın kokusunu oluşturabilecek 3 unsur vardır: kağıdın kendisi, kullanılan mürekkep ya da ciltleme sürecinde kullanılan yapıştırıcılar.

Kağıt imalatı genellikle odun hamurundan yapılır. Örneğin, sodyum hidroksit yani kostik soda, pH’ı yükseltmek ve kağıt hamurunun liflerinin şişmesini sağlamak için kullanılır. Daha sonra hidrojen peroksit ve bazı diğer kimyasal maddelerle beyazlatılır. En son olarak da içerisine birçok kimyasal katılmış su ile yıkanır. AKD (alkil keten dimer) bu kimyasallardan biridir ve kağıdın su direncini arttırır. Elbette kağıt imalatı sırasında kullanılan kimyasallar, bu kadarla sınırlı değildir. Ancak, sonuç olarak kullanılan bu maddeler, çeşitli reaksiyonlara girerek ya da başka şekillerle havaya uçucu organik bileşikler salarlar. Benzer uçucu bileşikler, mürekkep ve yapıştırıcı kimyasallarında da oluşur. Her kitabın yapımında farklı mürekkep ve yapıştırıcılar kullanılabileceğinden, her yeni kitap aynı kokmayabilir. Bu konuyla ilgili henüz yeterli araştırma yapılmamıştır. Araştırmalar, çoğunlukla eski kitap kokusu üzerindedir.


Eski Kitap Kokusu

Yeni kitap kokusunun aksine, eski kitap kokusu üzerine birçok araştırma yapılmıştır. Çünkü bu kokuya, içerisindeki kimyasalların bozulmasının yol açtığı düşünülmektedir. Kağıt içerisinde diğer kimyasalların yanı sıra, selüloz ve az miktarda lignin bulunur. Lignin miktarı, modern günümüz kitaplarında, eski kitaplar kadar fazla değildir. Örneğin, A4 kağıtlarındaki lignin miktarı, gazete kağıtlarındakinden oldukça azdır. Lignin, ağaçlardaki selüloz liflerinin bir arada durmasını sağlar ve ahşaba sertlik verir. Ancak, kağıt içerisinde bulunduğunda oksidasyon reaksiyonları vererek, asitliği arttırır ve kağıdın rengini sarılaştırır. Böylelikle de selüloz bağlarını koparır. 

Yeni üretilen kağıtlarda lignin, çeşitli kimyasal süreçlerle ortadan kaldırılır ancak çevredeki asidik özelliklerden dolayı az da olsa selüloz yıkılması hala gerçekleşmektedir. İşte asit hidrolizi olarak bilinen bu reaksiyonlar sonucu, ortaya bazı uçucu organik bileşikler yayılır ve bu da duyduğumuz eski kitap kokusunu oluşturan etmenlerden biridir. Yapılan araştırmalar sonucu, hangi maddenin nasıl bir koku yaydığı da belirlenmiştir. Bunlardan bazıları şu şekildedir:

  • Benzaldehit – Badem
  • Vanilin – Vanilya
  • Etil Benzen ve Toluen – Tatlı Kokular
  • 2-Etil Heksanol – Hafif Çiçeksi Kokular

Sonuç olarak, eski ve yeni kitap kokusunun oluşmasını sağlayan onlarca kimyasal madde vardır ve sürekli yeni araştırmalar yapılmaktadır.

 

Kaynaklar;
http://www.felsefetasi.org/
http://www.compoundchem.com/

 

Send this to friend