Anasayfa » Hayatın İçinden » Bunları Biliyor Musunuz? » Kolormatik (Fotokromik) Camlar

Kolormatik (Fotokromik) Camlar

Işığın şiddeti arttığında koyulaşıp güneş gözlüğü haline dönüşen, azaldığında şeffaflaşan kolormatik (fotokromik) camların kimyasını gelin hep beraber inceleyelim.

Fotokromik mercekler 1960´lı yıllardan bu yana sıkça kullanılmakta. Günlük hayatta kullandığımız renk değiştiren bu camlar UV-A (320-400 nm dalga boyları arasında) ışınların etkisiyle kararıyor, UV-A ışınlar azaldığında hızlıca saydamlaşıyor. Peki bu reaksiyonlar nasıl gerçekleşiyor?

Fotokromik camlarda ki fotokimyasal reaksiyon, camda ki parçacıkların UV-A ışığı soğurmasıyla başlar. Soğurulan ışık enerjisi, camdan geçen ışığın bir kısmını yansıtan madde oluşması için reaksiyona girer. Işığın şiddeti azalınca reaksiyon tersine çalışır ve cam saydamlaşır. Işık ile gerçekleşen bu reaksiyon mikroskopla görülmeyecek kadar küçük gümüş halojenirler (gümüş klorür, bromür, vb.) sayesinde gerçekleşir.

n AgCl  →  n Ag + n Cl     (Gümüş halojenürün ışık ile iyonlaşması reaksiyonu)

Fotokromik cam mercekleri UV-A ışığına maruz kalınca elektronlar renksiz gümüş katyonlarıyla (Ag+) birleşerek elementel gümüşü (Ag) oluşturur.

 

Işık şiddeti azdır, cam şeffaf hale gelir.

Ag  →   Ag+ + e

 

 

Işık şiddeti çoğalır, UV-A ışınlar elektronları koparır.

 

 

Elektronlar, Ag+ ile birleşerek elementel Ag oluştur, cam kararır.

Ag+ + e–   →   Ag

 

Şimdi bu reaksiyonları sıralayıp bir daha inceleyelim

  • Işık cama çarptığında gümüş halojenürler, gümüş oluşumu için parçalanır.
  • Gümüş atomları ışığı soğurduğunda cam kararır.
  • Işık şiddeti azaldığında gümüş atomları halojen atomlarıyla birleşir, ışığı soğurmayan gümüş halojenürler oluşur.
  • Cam hızlıca saydamlaşır eski haline döner.

Fotokromik camın kimyasal bileşiminde silis, alumina calsined, sodyum karbonat, baryum karbonat, baryum nitrat, borik asit, lityum karbonat, litharge, zirkon, sodyum bromit, sodyum klorit, sodyum silicoflorit, bakır oksit, gümüş nitrat gibi mataryeller bulunur.

Kaynaklar:

Send this to friend