Anasayfa » Sektörler » Geri Dönüşüm Teknolojisi » Plastik Geri Dönüşümü Nasıl Yapılır ?

Plastik Geri Dönüşümü Nasıl Yapılır ?

Plastiklerin kaynağı  ham petrol, gaz ve kömürdür. Çöpe atıldığında çürümez, paslanmaz, çözünmez ve bozulmazlar. Suyu ve toprağı kirletmesinin yanında yıllarca doğada birikirler… Sudaki canlılara zarar verir hatta ölümlerine neden olurlar. Doğada biriken bu plastiklerin bertaraf edilmesi gereklidir. Geri dönüşümü olan diğer maddeleri ise şöyle sıralayabiliriz;

Kimyasal atıklar, Cam, Kağıt, Alüminyum, Plastik, Piller, Motor yağı, Akümülatörler, Beton, Organik atıklar, Elektronik atıklar, Demir, Tekstil, Ahşap, Metal olarak sıralanabilir. (1)

Yukarıda listelenen maddelerin geri dönüşümü sayesinde hem hammaddeye olan ihtiyaç azalmış olur, hem de enerji yönetimini en doğru şekilde gerçekleştirmiş oluruz. Günümüzde gelişmekte olan ülkelerin pazarlardan pay kapma taktikleri doğrultusunda üretimde aşırı artış olmaktadır.  Fakat, ucuz ürün üretme mantığı ile enerji verimliliği düşük, hammadde yönetimi olmayan tesislerde çevre kirliliğine sebep olmaktadırlar. Tüketici ise ucuz ürünü kullanıp çöplerini ayrıştırmadan bilinçsizce doğayı tahrip etmektedir.  Geri dönüşebilen maddelerin içinde ise plastik geri dönüşümü oranı, Avrupa’da katı atıklardaki ambalaj malzemelerinin geri toplama, yeniden kullanma oranları ( 1998) araştırmasına göre en düşük seviyededir.

Bu sorunun giderilmesi amacı ile çeşitli ülkelerce geliştirilmiş politikalar başlıca üç temele oturtulabilir:

  • Atığın kaynağında önlenmesi veya azaltılması
  • Katı atıklar içinde yer alan çeşitli maddelerin geri döndürülmesi ve yeniden kullanımı
  • Yeniden kullanılmayacak kısmın emniyetli bir biçimde yok edilmesi veya depolanması (2)


Plastiklerin geri dönüşümünün sağlanması için gerekli aşamalar şöyledir;

  • Plastiğin Kesimi ve Kırılması: Cinsine göre ayrılan atık plastikler kırma makinalarında parçalanırlar. Bu parçalara kepek ismi verilir.
  • Plastik Yıkama ve Kurutma: Kepek haline gelen yarı mamül, önce yıkama havuzlarında kaliteli ürün elde etmek ve fire vermemek amaçlı yıkanır. Sonra, tipik endüstriyel kurutucularda her plastiğin çeşidine göre nemi alınır.
  • Plastiğin Besleme Kazanına Transferi: Plastiklerin sıkma makinesine veya istenilen yere taşınması işlemi helezonlar yardımıyla yapılmaktadır.

Ayrıştıralan plastikler kullanım alanlarına göre agromel makinalarında uygun sıcaklık ile eritilip kaynaştırılması sağlanır. Daha sonra soğutulurak granül haline getirilir.

plastik-geri-donusumu-nasil-yapilir-01

Bu aşamalardan önce plastik atık, ürün cinsine göre uygun biçimde yabancı cisimlerden ayıklanmalıdır. Büyük kirleticiler ayırma masasında elle giderilmelidir. Yıkanması gereken atık plastikler, uygun yıkama tesislerinde yıkandıktan sonra kurutulmalıdır. Yıkama işlemi genellikle kirli plastik ürünlerde yapılmaktadır, temiz plastiklerde yıkama yapılmayabilir. İşlenecek atık plastik ürünler, granül ekstrüzyonuna uygun şekilde kırılmalıdır. İsteniyorsa plastik atıklar kendi cinsi arasında renklere ayrılabilir. Granül ekstrüzyonunun verimli çalışabilmesi için kırıcı eleğinin delik çapı 8 mm olmalıdır.  Yüzdürme ile hafif ve ağır plastikler ayrıştırılmalıdır.  Plastikler nem oranı %1’ den az oluncaya kadar kurutulmalıdır.(3)

Geri dönüştürülen plastikler sera örtüsü yapımında, otomotiv sektöründe yedek parça ve plastik torba üretiminde, atık su boruları, deterjan şişeleri, çöp kutuları ve benzeri ürünler, marley ve çeşitli plastik dolgu malzemelerinde kullanılırlar.

Kaynaklar:

(1) Pagçev Ambalaj Atıklarının Yetkilendirilmiş Kuruluşu web sitesi, 19.09.2015 http://www.pagcev.org/geri-donusum
(2) MEGEP Plastik Teknolojisi, hbogm.meb.gov.tr.
(3) Eker, A., A., Plastik Malzemelerin Geri Kazanımı, Yıldız Teknik Üniversitesi, 28.04.2009,  www.yildiz.edu.tr.
www.atikyonetimi.kadikoy.bel.tr/AltSayfa.aspx?ID=1
www.hurplastik.com/?page_id=24

Send this to friend