Anasayfa » Sektörler » Polimer ve Plastik Teknolojisi » Japon Yapıştırıcılar

Japon Yapıştırıcılar

Siyanoakrilat nedir? Belki de pek çoğumuzun daha önce duymadığını düşündüğü bu kimyasal, günlük hayatta sıklıkla kullandığımız japon yapıştırıcıdan başkası değil. İsminden dolayı bir Japon icadı olduğunu düşündüğümüz bu yapıştırıcı, aslında Amerikalı Dr. Harry W. Coover tarafından 1942’de bulundu.

Akrilikler, reaktif ve çapraz bağlanma özelliklerinden dolayı endüstride sıklıkla kullanılan maddelerdir. Siyanoakrilatlar ise akriliklerin en sık kullanılan formlarından biridir. Bunlar mat yüzeylerle temas ederek, yüzeyin terlemesi sonucunda oluşan kimyasal reaksiyon sayesinde, anında yapışmayı sağlar. Siyanoakrilat monomerlerin yapısında aynı karbon atomuna bağlı, elektron çekme özelliğine sahip, siyano grubu (-CN) ve ester grubu (COOR) bulunur. Bu özelliklerinden dolayı elektronca zengin kimyasal maddelerle tepkimeye giren monomerler, ortamda bulunan nem ile birkaç saniye içinde polimerleşirler. Yapıştırılacak yüzeyler arasında sert polimerik bir tabaka oluşur ve bu tabaka parçaların sıkıca bir arada durmasını sağlar. Genellikle anında yapışma özelliği ile çok çeşitli malzemeleri bile birbirine yapıştırabildiği için tercih edilir. Japon yapıştırıcısı türleri olarak da sıvı, jel ve sprey japon yapıştırıcı söylenebilir.

  • Sıvı japon yapıştırıcısı, en çok kullanılandığımız japon yapıştırıcısı türüdür. Yapıştırılacak yüzeylere tek taraflı, ince bir tabaka şeklinde sürülür. Sunta, ağaç gibi yüzeylere uygulanacaksa, bu yüzeyler daha emici olduğundan yapıştırıcı, biraz daha fazla sürülebilir. Porselen, deri, metal, seramik, lastik, kauçuk, mantar, ağaç, PVC, ABS, polisitirol, karton, cam gibi yüzeyler için de uygundur.
  • Jel japon yapıştırıcısı, yoğun kıvamlı bir yapıştırıcıdır. Boşluk doldurmak için en iyi japon yapıştırıcısıdır. Cam, mücevher, kauçuk, tahta, deri, sert plastik malzemeler için uygundur. Jel japon yapıştırıcıyı fazla miktarda uygulamamak gerekir, aksi durumda yapıştırma gücünü zayıflatır.
  • Sprey japon yapıştırıcısı (aktivatörlü japon yapıştırıcısı), hızlandırıcı (aktivatör) sprey, ve sıvı yapıştırıcı olmak üzere iki parçadan oluşur. Sıvı japon yapıştırıcısından farklı olarak kullanılan sprey, yapıştırıcının yüzey tarafından emilmesini engellerken, yapışma kuvvetini arttırır ve ayrıca ısı oluşturarak daha hızlı bir yapışma sağlar.

Siyanoakrilat yapıştırıcıların sertleştirilmesi için birçok yöntem mevcuttur. En fazla tercih edilen yöntem ise kauçuk veya anhidrit güçlendirme ajanlarının kullanılmasıdır.  Güçlendirme ajanları ile yapıştırıcı, yapışma hattına uygulanan darbeyi ve gerilimi absorbe eder ve dağıtır. Bu sayede daha güçlü bir yapıştırıcı oluşur.

Siyanoakrilat yapıştırıcılar, genellikle motor yağı, eter, toluen gibi polar olmayan solventlere karşı çok iyi direnç gösterir. Ancak kostik, asetik asit, aseton gibi güçlü polar solventlere karşı düşük dirence sahiptir.

Siyanoakrilat yapıştırıcılarda iz bırakma veya donma siyanoakrilat monomerin bir parçada buharlaşması, parça çevresinde nemle reaksiyona girmesi ve arkasında beyaz renkte toz niteliğinde kalıntı bırakarak, parçaya dökülmesi sırasında meydana gelen bir olaydır. Bu yöntem, adli incelemelerde suç mahallindeki çok belirgin olmayan parmak izlerinin ortaya çıkarılması için, başarı ile kullanılmaktadır.

Aynı zamanda doku yapıştırıcılarından olan siyanoakrilatlar, tıpta ve diş hekimliğinde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Siyanoakrilat doku yapıştırıcısı, likit monomer yapısında, ısı ile vakumlanmış siyanoasetat ve formaldehit içerir. Monomer, yüzeydeki nemle temasa geçerken, kimyasal olarak iki tabakada bağlanan bir polimere dönüşür. Siyanoakrilat yapıştırıcıların en önemli avantajlarından biri de katalizör kullanılmadan, ince bir film tabakası halinde nemli bir ortamda uygulandığında, oda sıcaklığında kendiliğinden polimerize olabilmeleridir.

Japon yapıştırıcıların bazı özel türleri bugün tıp alanında, acil durumlarda, kesik yaraların üzerine sürülerek dikişsiz tedavi için kullanılmaktadır. Ayrıca tıpta yeni uygulamalarda da kullanılabilirler. Örneğin, gastrik varis kanamalarında endoskopik olarak, siyanoakrilat bazlı doku yapıştırıcı injeksiyonu ile kanamanın durdurulması ve tekrarının önlenmesi amaçlanmıştır.

 

Kaynaklar

  • Arıcı, N., Şener, İ., Bereket, M.C., Arıcı, S., “Ortodontik Ataçmanların Yapıştırılmasında Bir Doku Yapıştırıcısının Kullanılması: Bir Laboratuar Çalışma”, Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, 21-3, 213-218, 2011.
  • Güzelant, G., Karaca, Ç., “Siyanoakrilat Uygulanan Gastrik Varisli Hastalarda Endoskopik Ultrasonografi İle Tedavi Etkinliğinin Değerlendirilmesi”, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, İstanbul Üniversitesi, 2014.
  • Hızlı Yapışan Yapıştırıcılar, Erişim Tarihi 15 Kasım 2014, http://www.henkel.com.tr
  • Süper Yapıştırıcılar Neden “Süper”?, Erişim Tarihi 16 Kasım 2014, http://www.isfikirleri-girisimcilik.com
  • Japon Yapıştırıcı ve Post- It Nasıl Bulundu?, Erişim Tarihi 15 Kasım 2014, http://www.uralakbulut.com.tr
  • Japon Yapıştırıcı Nedir?, Erişim Tarihi 15 Kasım 2014, http://www.pratikkimya.com

 

Send this to friend