Anasayfa » Sektörler » Sağlık ve İlaç Teknolojileri » Klonlama ve Klon İnsanlar

Klonlama ve Klon İnsanlar

İnsanlar çok uzun zamanlardan, yaklaşık 1930’lar dan beri klonlama konusuna ilgi duymuş ve bu konuda çalışmalar yapmışlardır. Klonlamak bir embriyonun benzeşik ikizinin yapması anlamına geldiği gibi aynı zamanda özgün bir DNA parçasının çoğaltılması anlamına da gelir. Bilim insanlarının defalarca başarısız olan denemelerinin ardından, en çok ses getiren klon koyun Dolly yapılmıştır.

klonlama-ve-klon-insanlar-1

Koyun Dolly İskoçyalı bilim adamları tarafından 1996’da üretildi. Kendinden 6 yaş büyük bir dişi koyunun meme bezinden alınan vücut hücresi, başka bir dişi koyundan alınan çekirdeği uzaklaştırılmış yumurta hücresinin içine konulup oluşan embriyonun başka bir diğer dişi koyuna koyulması ile meydana geldi. Böylece DNA yapısı vücut hücresi alınan koyun ile aynı oldu. Dolly ilk klon değildir (bilinen ilk klon iribaş bir kurbağadır) fakat somatik bir hücreden klonlanan ilk hayvandır.

klonlama-ve-klon-insanlar-2Somatik hücreler ya da vücut hücreleri deri, saç, kas gibi dokuları meydana getiren hücrelerdir.  Bazı bilim insanları Dolly’ nin kısır olacağını, üreyemeyeceğini öngörmüş olsa da Dolly’ nin yaşamı boyunca 6 kuzusu oldu. Böylece yaşam fonksiyonlarını gayet iyi bir şekilde sürdüren başarılı bir klon meydana getirildiği düşünüldü. Fakat ortalama bir koyun ömrü 10-12 yıl arasındayken, koyun Dolly daha erken bir yaşta 2003 yılında 7 yaşındayken öldü. Ölümünün sebebi net bilinmemekle beraber bazı hipotezler ortaya konuldu. Dolly’ nin klonlama sonucu değil de normal koşullarda oluşan ileri derecede bir akciğer hastalığına ve artrite sahip olması nedeniyle acısını dindirmek üzere ötenazi edildiği söyleniyor. Ancak bütün bilim adamları bu konuda aynı fikri paylaşmıyor, vücut hücrelerinin kendini yenileme yetisi çok kısıtlıdır ve bu şekilde deride kırışıklıklar, saçlarda beyazlamalar İle yaşlanma olayı meydana gelir.

klonlama-ve-klon-insanlar-3

İşte bazı bilim insanlarına göre Dolly de bir vücut hücresinin kopyalanmasıyla meydana geldiği için organları erken yaşlanmış bu nedenle erken ölmüştür. Bu hala tam açıklamaya kavuşmamış bir konu olarak kalmıştır. Ancak Dolly ne şekilde ölmüş olursa olsun bilim camiasına çok büyük bir miras bıraktığı kesin. Fakat bu başımıza iyi şeyler mi getirecek?

Dolly’ nin ardından insanlar tavşan, domuz, fare, maymun gibi birçok hayvanı klonladı. Bu klonlamalar genelde çiftlik hayvanlarında verimli et ve süt üretiminin devam etmesi için yapılıyor. Bu tür çalışmalar Türkiye’ de de yapılmıştır ( Oyalı, 2007, Türkiye’nin ilk klon kuzusu, Efe, Ece ve Ecem, 2009,  TÜBİTAK destekli Anadolu sığırları koruma projesi ).  Fakat bilim sürekli ilerleyen bir şey ve insanlar bunlarla sınırlı kalmak istemiyor. Bilim adamları klonlamayı kök hücre tedavileri, nesilleri tükenmek üzere olan hayvanların çoğaltılması, kaybedilen veya sağlıksız olan insan organlarının nakli için de kullanmak istiyor. Bunlar güzel şeyler olsa da bir domino etkisiyle hayal güçlerinin sınırlarını zorlayacak insan klonlama, eşeysiz insan üretimi, bebek fabrikaları gibi şeyler yapmak isteyen, klonlama faaliyetlerini gizlice yürüten Çinli ve Amerikalı bilim insanları da

klonlama-ve-klon-insanlar-4var. Belki de klonlama hiç açılmaması gereken Pandora’ nın kutusundaki bir şeydi. İlk klon bebek Eve’nin üretilmiş

olduğu söylense de şanslıyız ki henüz bu çalışmalar açık açık yürütülemiyor, insan klonlama işlemini yasaklayan anlaşmayı 19 Avrupa ülkesi imzaladı. İnsan hakları hususunda da etik açıdan çok tartışılan bir konu olduğu için ülkelerin bunu yasallaştıracağı düşünülmüyor. Etik açıdan sakıncalı olmasının en büyük sebeplerinden biri klonun da duygu ve düşüncelere, hislere sahip olabilecek olması, ona bir klon gibi mi davranılmalı yoksa insan hakları onun için de geçerli mi olmalı bu tartışma konusu, birçok din tarafından da etik görülmediği düşünülüyor. Amaçlanan şeylerden birisi de insanların klonlarının yapılıp eğer o insan akciğer, böbrek gibi organ nakli gerektiren bir hastalık geçirirse klonunun öldürülüp organının alınması ve o insana nakledilmesi, aynı DNA ya sahip olacakları için organ bulmak artık hiç zor olmayacak, peki ama o klonun yaşama hakkı elinden alınıp onu öldürenler katil olmayacak mı? Bu açıdan düşünüldüğünde umarız ki insan klonlama işlemi yasak kalmaya devam eder.

Kaynaklar:

  • http://www.bbc.co.uk/schools/gcsebitesize/science/add_gateway_pre_2011/living/cloningrev3.shtml
  • https://www.haberturk.com/klonlama-dunyasinda-one-cikanlar-1822782#
  • http://www.bilimkurgukulubu.com/genel/inceleme/klonlama-teknolojisi-uzerine-bir-dolly-gecti-dunyadan/
  • https://medium.com/@diamondtema/i%CC%87nsan-ve-hayvan-klonlama-deneyleri-dd2b6b51f972
  • http://biyologlar.com/klonlama-nedir-nasil-yapilir

Send this to friend