Anasayfa » Sektörler » Tarım ve Gıda Teknolojileri » Turunçgillerin En Vahşi Üyesi: Greyfurt

Turunçgillerin En Vahşi Üyesi: Greyfurt

Turunçgiller arasında en çarpıcı renge sahip olan greyfurt, rengiyle olduğu kadar kimyasının gücüyle de anılmaktadır. Hem asidik hem de bazik topraklarda yetişebilen greyfurt, ilk olarak 1750 yılında Griffith Hughes tarafından Barbados’un yasak meyvesi olarak anılmıştır. Latince tür adı Citrus paradisi olan greyfurtu görsel olarak bu kadar etkileyici yapan ve ilaçlarla birlikte ciddi yan etkiler göstermesine sebep olan nedir?

Greyfurtun kimyasını incelemeye greyfurt dilimlerine o çarpıcı rengi veren renk maddesinden başlayabiliriz.turuncgillerin-en-vahsi-uyesi-greyfurt-1

Greyfurta pembe ve kırmızı rengini veren bileşik resimde de kimyasal yapısı gösterilen likopen dir. Domateslere verdiği renk ile bilinen likopen tamamen karbon ve hidrojen atomlarından oluşan bir bileşiktir.

turuncgillerin-en-vahsi-uyesi-greyfurt-2

Bu hidrokarbon, gözle görülebilen en uzun dalga boyuna sahip ışık ışınları hariç tüm ışığı absorbe ettiği (emdiği) için kırmızı görünür. Bu pigment sahip olduğu güçlü renk ve toksisitesi (zehirleme oranı) olmaması nedeniyle gıda boyası olarak da kullanılmaktadır.

turuncgillerin-en-vahsi-uyesi-greyfurt-3

İlaç ve greyfurt arasında oluşan bu tepkimeye furanokomarinler (furanocoumarins) adlı bileşik sınıfının üyelerinden bergamottin ve dihidroksibergamottin neden olmaktadır.Bunlara ek olarak, greyfurt ve greyfurt suyu çok sayıda ilaçla etkileşime girmesiyle çoğunlukla da ciddi yan etkiler oluşturmasıyla bilinmektedir.

 

turuncgillerin-en-vahsi-uyesi-greyfurt-4turuncgillerin-en-vahsi-uyesi-greyfurt-5

            Bergamottin                                                         6,7-Dihidroksibergamottin

Bu bileşikler içtiğimiz ilaçları vücudumuzda ayrıştıran bazı enzimler üzerinde inhibitör etkisi yaratmakta ve enzimleri etkisiz hale getirmektedir. Bunun sonucu olarak ilaç daha küçük parçalara indirgenemediği için, kandaki ilaç derişimi aniden çok daha yüksek seviyelere ulaşmakta ve bu da ciddi yan etkilerle sonuçlanabilmektedir. Bir vitamin deposu olan greyfurtu tüketmeden önce bu meyvenin kimyasının getirdiği risklerin de farkında olarak tüketmeniz yerinde olacaktır. Eğer ilaç aldıysanız greyfurt suyunuzu yudumlamadan bir kere daha düşünmenizi tavsiye ederiz.

Kaynaklar:

Bu yazı www.aygensavas.com adresinde de yayınlanmıştır.

“Why does Grapefruit Interact with Drugs? – The Chemistry of a Grapefruit”,Erişim Tarihi: 07/03/2014, http://www.compoundchem.com/2014/03/07/why-does-grapefruit-interact-with-drugs-the-chemistry-of-a-grapefruit/     

“Grapefruit juice poses side effects risks with commonly prescribed drugs”,Erişim tarihi:27/12/2012, http://www.newsinferno.com/grapefruit-juice-poses-side-effects-risks-with-commonly-prescribed-drugs/     

 

 

Send this to friend